Gizarte memoria
Oroimenak eta aurrerapenak nahitaezko lotura dute. Izan ere, iragana, oraina eta etorkizunaren kontzeptuak jarraiak dira. Beraz, aurrera egiteko gertatukoa ezagutu behar dugu.
Oroimenak anitzak direnez, hoiek transmititzeko moduak anitzak dira ere. Horregatik interesgarria deritzogu euskal gizartean diren kolektiboen historia sozial eta politikoaren oroitzapen/ahanzturaren prozesua identifikatzea eta lantzea.
Gizarte Memoriaren ardatzean aurkeztutako lanak ikusita, esan dezakegu gazteek ardatzaren oinarriak berehala bereganatu zituztela. Hauek izan ziren hausnarketa eta eztabaidaren puntu esanguratsuenak.
- Eusko Ikaskuntzaren XVII. Kongresuak gizartearen garapen iraunkorrerako bide berritzaileak bilatzeko erronka mahaigaineratu zuen. Etenik gabeko denbora-kontzeptu gisa, iragana, oraina eta etorkizuna elkarrekin lotu ohi dira lerro etengabe eta desegin ezina sortzeko. Horregatik, garapena zerbait berria eta hobea egiteko etorkizuneranzko begirada modura ulertuz gero eta oroimena etorkizun horren oinarri bada, oroimena berreskuratzeak funtsezko balioa hartzen du. Azken batean, oroimenik gabe, nortasunik gabe, ez legoke etorkizuna eraikitzeko oinarririk. Zenbat aldiz entzun dugu gazteak direla etorkizuna? Hori sinetsiz gero, gazteak izango dira gure oroimenaren eramaile. Horrela, bada, oroimena eraiki daitekeenez, eta eraiki egin behar denez, gai horren inguruan parte hartu duten gazteek prozesuan murgiltzearen aldeko apustua egin dute.
- Talde batzuek egiaztatu dutenez, iragana bilatu eta finkatzeko prozesua gogorra izan daiteke askotan, zenbait gertakari gatazkatsu aztertzean sentimendu kontrajarriak sor baitaitezke gure baitan. Hala ere, aurrera egin ahal izateko zauria sendatu egin behar dela geureganatzen ez badugu, gazteek adierazi duten bezala, azkenean zauria ireki egingo da berriro. Hori dela-eta, zenbait taldek gaur egungo ikuspegitik, nahiz ikuspegi historikotik heldu dio euskal gatazkari, eta eztabaidan zehar zergatik jarraitzen ote duen galdetu du. Itxi al ditugu iraganeko zauriak? Zer egiten da gaur egun? Ikasi al dugu iraganetik ala lehengo hutsegite berberak egiten ari gara?
- Zenbait partaidek nabarmendu duen moduan, oroimena iraganaren eraiketa, berregite subjektiboa eta aukeraketa da: batzuentzat heroiak direnak, besteentzat tiranoak baitira. Horren harira, eztabaida honako galdera hauen inguruan egin da: Zergatik aukeratzen ditugu iraganeko zenbait gertaera eta ez beste batzuk? Nola eraikitzen dugu gure oroimena? Gure egungo nortasunak bultzatzen al gaitu zenbait oroitzapen aukeratzera, ala oroitzapenak dira gure nortasuna eraikitzen dutenak? Hori Gatazkan, gerretan, ezin hobeto islaturik agertzen da. Beste talde batek azaldutako Euskal Herriko egungo gatazka hartzen badugu, etorkizuneko belaunaldiek gatazka horretatik zer aukeratuko ote duten pentsatu ahal izango dugu.
- Azkenik, gure gazteek eremu demokratiko bat sortzea proposatzen dute oroimen guztien aitorpenerako: bai gure oroimena, gure nortasunari dagokiona; baina baita aurrez aurrekoa ere, nortasun horren aurkakoa, alegia. Hala ere, aurrera egiteko, etorkizuna eraikitzeko, batez ere barkatzen ikasi behar da, eta ahazten ere bai.
KOORDINATZAILEA
Amaia Nausia Pimoulier
Ondorio luzeak irakurtzeko klikatu hemen
Lanen laburpenak:
- Lekuen garrantzi pertsonala
- Memoriaren amarruak eta amorruak
- Protesta eta poliziagintza bortizkeria ezaren ikuspegitik
- Nunca más. Un paseo por la memoria histórica colectiva argentina
- Pretéritos presentes en la construcción de un espacio público de memorias
- Una ventana al pasado. Memoria social y vida cotidiana
